پنجشنبه, 04 ارديبهشت 1393

نقالی پریسا سیمین مهراز داستان تازیانه بهرام به روایت تصویر

گزارش تصویری باشگاه شاهنامه پژوهان ایران از نقالی تازیانه بهرام توسط پریسا سیمین مهر

_ شانزدهم جشنواره بین المللی نمایش های آیینی سنتی از یکشنبه ، بیست و چهارم شهریورماه آغاز به کار کرد. در روز نخست این جشنواره نمایش هایی گوناگون و پرشمار در سه بخش به اجرا گذاشته شد.

_ پریسا سیمین مهر در جشنواره آیینی سنتی به اجرای نقالی تازیانه بهرام پرداخت که با استقبال خوب باشندگان همراه بود.

_ جشنواره آیینی سنتی یکی از برترین جشنواره های هنریست که با دبیری داوود فتحعلی بیگی برگزار میگردد.

ادامه مطلب

شب دکتر پرویز ناتل خانلری از سوی مجله بخارا برگزار شد

 

شب دکتر پرویز ناتل خانلری با حضور شفیعی کدکنی، نجف دریابندری، شهرام ناظری، حسن انوری، عبدالمجید ارفعی، عبدالرحیم جعفری، محسن باقرزاده، خجسته کیا، داریوش شایگان، پوران صلح کل، منوچهر پارسادوست , ترانه خانلری , فتح الله مجتبایی و دانشجویان رشته ادبیات فارسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شد.

_ علی دهباشی : یاد کردن از سخنسرای «عقاب» و مدیر زبان‌شناسِ مجله سخن برای من یادآور بسیاری از روزهای خوش زندگی شخصی و بازآورِ کارنامه کوشش‌های فرهنگی مربوط به ایران در چهل و چند سال اخیر است.

_ایرج پارسی نژاد : خانلری با اشرافی که به زبان‎شناسی تاریخی داشت و تئوری‎های زبان‎شناسی امروز  آگاهی داشت، سیر تاریخی زبان فارسی را در ایران و در قلمروهای خارج از ایران در سال‎های مختلف بررسی کرد.کتاب دیگر دکتر خانلری که به او اعتبار علمی می‎دهد دستور زبان فارسی است و دکتر خانلری برای تألیف این کتاب زبان زنده امروز را ملاک قرار داده است. برای آنکه ادبای ما متوجه تحول زبان نبودند و خانلری معتقد بود که دستور زبان باید بر اساس زبان زنده گفتار نوشته شود، واحد زبان جمله است و بر اساس آن یک روش عملی امروزی اختیار کرد و این کتاب اثری ماندگار است برای بچه‎های ایران.

_ فتح الله مجتبایی : من در روزگار جوانی نخست با شعر « عقاب» با نام خانلری آشنا شدم و سپس در سال‎های ۱۳۲۹ و ۱۳۳۹ در کلاس درس زبان‎شناسی دانشکده ادبیات آن روزگار با خود او. این آشنایی در آغاز آشنایی استاد و شاگرد بود و به تدریج با ارتباط نزدیک‎تر و شرکت در جلساتی که در باغچۀ پرصفای او در چهار راه حسابی تجریش تشکیل می‎شد به دوستی دیرپایی انجامید که تا زمان مرگ او ادامه داشت. خانلری آن سال‎ها بیشتر خانلری شاعر بود

ادامه مطلب

دکتر محمود جعفری دهقی بعنوان معاونت پژوهشی باشگاه شاهنامه پژوهان ایران برگزیده شدند

 

_ دکتر محمود جعفری دهقی  مدیر گروه فرهنگ و زبان های باستانی و ایرانشناسی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و دانشیار گروه فرهنگ و زبان های باستانی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران میباشند .ایشان همچنین استادیاری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علوم پزشکی شیراز از ١٣٦٥ تا١٣٨٤ ,تدریس زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه لندن (School of Oriental and African Studies-SOAS) از ١٣٧٤ تا ١٣٧٥ , مدرس گروه تاریخ در دانشگاه شهید بهشتی از ١٣٧٨ تا ١٣٨٠,  مدرس دروس رشته فرهنگ و زبانهای باستانی ایران در دانشگاه شهید باهنر کرمان ١٣٨٢, مسؤل راه اندازی گروه ایران شناسی در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ١٣٩١ را در کارنامه اجرایی و دانشگاهی خود دارند.

_ دکتر محمود جعفری دهقی همچنین از فرصت پژوهشی و مطالعاتی در دانشگاه هاروارد  Center of Middle Eastern Studies در سالهای ۱۳۸۰-۱۳۸۱  ,بورسیه مؤسسه DAAD در دانشگاه گوتینگن تابستان ۲۰۰۸و فرصت مطالعاتی از طرف دانشگاه تهران در دانشگاه گوتینگن آلمان  بهره جسته اند.

_ ایشان همچنین مولف چندین کتاب در زمینه فرهنگ ایران هستند که از مهمترین آنها میتوان به کتابهایی چون  ماتیکان یوشت فریان , گزیده اشعار خواجوی کرمانی , بازشناسی منابع تاریخ ایران باستان , جرعه بر خاک (یادنامه مرحوم استاد ماهیار نوابی) اشاره داشت . همچنین دکتر محمود جعفری دهقی مترجم درسنامه اوستابه نویسندگی هانس رایشلت را بر عهده داشته اند . مجموعه اشعار ایشان نیز از سوی انتشارات نوید شیراز به سال هزار و سیصد و شصت و دو منتشر و روانه بازار شده است .

 

ادامه مطلب

گزارش از گردهمایی «شاهنامه، زندگی به روش ایرانی و گردش ادبی»

شاهنامه و زندگی ایرانی

_ فردوسی در سخت‌ترین زمان لب به سخن واگشود. تنها یک نفر عمر خویش را فرانهاد تا قرن‌ها نبودن ملتی را جبران کند در زمانی که حتی زبانش، با زبان فردوسی فرق داشت.

_ شاهنامه آیینه نمای زندگی است، بد و خوب زشت و زیبا، هستی و نیستی. از میان تمام آواهای او، رنگ قدرت را می‌توان دید. چگونه است که همگان زمان خواندن شاهنامه خود را در میدان رزم می‌بینند و چه در باخت و چه در برد، در همه حال نیرویی در درون وجود دارد که هیچ زمانی نشان از ناتوانی نمی‌گیرد.

_ گزینش این نام، پیشامد روزگار ما بود. از یک سو، آشنایی با دید تازه ای از گردشگری که همچون دیگر حوزه ها،در ایران سرچشمه ای دارد در این میدان، پرمایه و ژرف؛ که تار و پود ایران و ایرانی با ادبیات گره خورده و دیگر سو، شاهنامه که امروزه پرداختن به آن، نیاز جامعه و  بودن ماست. که شاهنامه به درستی می تواند چراغ زندگی ما باشد.

ادامه مطلب

مهلت ارسال پایان نامه به سومین جایزه دکتر فتح الله مجتبایی تمدید شد

شاهنامه و دفاع مقدس به یکدیگر رسیدند

چهل و هفت اثر صحنه ای و قهوه خانه ای در بخش نقالی جشنواره نمایش های آیینی سنتی برگزار میشود

کتایون مزداپور از به چاپ سپردن کتاب‌های «پهلوی آسان» و «اندرز مرد دانا و پندهای کهن» خبر داد.

استوره در شاهنامه _ دبیر: پریسا ابراهیمی تالکانی

پایان نامه های دانشگاهی _ دبیر : مهدیه جوادی

کودک _ دبیر : شمسی فاطمی

هنر و شاهنامه _ دبیر : فاطمه پشنگ پور

کتاب شناخت




دکتر محمود جعفری دهقی


مقدّمه
دیرینگی بیان اندیشه ها به یاری تصویر به قدمت پیدایی آدمی است. کهنترین دیوار نگاره های موجود, بیانگر آن است که هرگاه انسان در توصیف مکنونات درونی خود به یاری واژگان ناتوان بوده, از تصاویر سود جسته است. افزون بر این,‌سروده های اوستا و دیگر متون ایرانی باستان نشانگر آن است که نیاکان ما طی سده های بسیار همراه با چرای گله های خود, به ساختن تصاویری پرداخته‌اند که امروز بعنوان زیباترین و بدیع ترین جلوه های اندیشه بشر به شمار می روند. با شکوه ترین این تصویرها در کتاب اوستا مندرج است. سرایش «یشت»ها به دوره ای پیش از زردشت و «گاهان» به خود او نستب داده شده و به باور زبان شناسان این دو بخش بویژه از کهن ترین بخش های پنجگانه اوستا به شمار رفته اند. در سروده زیر که شامل ابیاتی ۷, ۸, ۹ هجایی است, تصویری انتزاعی از روان گاو «یکتا آفریده» مشاهده می‌شود که از کشتار بیهوده و قربانی بیجای آدمیان رنج می برد. این ابیات برگرفته از گاه اول, هات ۲۹ است.

نویسنده : دکتر سید جعفر حمیدی

چه مرد است و این مرد را نام چیست ؟
جهت دادن به انگاره های اساطیری  ایجاد پیوند بین تاریخ و افسانه ، آنچنان آسان نمی نماید تا از این طریق بتوان به شخصیت تاریخی یا اسطوره ای قهرمانان شاهنامه یا داستانهای اساطیری سایر ملتها راه یافت . بدون شک ، اگر به وجود افسانه ای قهرمانان حکایات ، با نگرشی جهان بینانه بنگریم ، تبلور و تموج زندگی آدمهای پیش از تاریخ و منشاء آرزو ها و تجلیات درونی آنها را باز می یابیم . بنابراین ، توجه به شخصیت افسانه ای یا تاریخی رستم نیز سالها ، بلکه قرنها ، است که مورد نگرش و عنایت افراد جامعه ، به عام ، و اهل تحقیق ، به طور خاص ، بوده و پس از این نیز خواهد بود .


نویسنده : خدیجه ططری
کارشناس ارشد علوم ارتباطات واحد تهران مرکزی

مقدمه :
رستم در ادبیات حماسی ما و در باورهای فکری همه ی اقوام ایرانی نامی آشنا و دوست داشتن پارسی زبانان که ایرانی و غیرایرانی ، با ادبیات کهن پارسی پیوند فکری دارند ، این شخصیت برجسته و نیمه داستانی را همچون بسیاری از چهره های سرشناس تاریخی می ستایند و می پندارند که رستم به عنوان یک  قهرمان فرا مردمی (ملی) شکست ناپذیر ، در زمانهای کهن دور وجود خارجی داشته و در کنار این مردم می زیسته است . این همه ، نام «آفریدگار رستم» فردوسی را به یاد می آورد و هنرنمایی او را در شخصیت پردازی و خلق هنری این یکتا آفریده ی داستانی نشان می دهد .
در دنیای شاهنامه ، همه ی پهلوانان ایرانی از شهرت و معروفیت ویژه ای (خاصی) بر خوردارند ، با وجود این ، هیچ یک در حد و اندازه ی رستم نیستند و همچون او محوریت حوادث و اتفاقهای عجیب و به یادماندنی را ندارند ، سام ، زال ، سهراب ، سیاوش ، کیخسرو ، گیو ، گودرز ، بهرام ، اسفندیار ، بیژن ، توس ، فریبرز ، فرامرز ، بهمن و بسیاری دیگر ، همگی در شمار انسانهای برجسته و سرشناس شاهنامه اند که شرح دلاوریها و نمود شجاعتهایشان را میتوان در لابه لای داستانها باز جست . اما رستم کسی دیگر است : پهلوانی یگانه با روحیاتی متفاوت و برخوردار از صفات و خصال اخلاقی یک قهرمان فرا مردمی (ملی) که او را به یک ابر پهلوان مبدل ساخته است . وقایع و اتفاقهایی که در شاهنامه پیرامون شخصیت رستم شکل گرفته بسیار است و البته همراه با حوادثی شگفت با فراز و فرودهایی بسیار و گاه بر خوردار از سرنوشتی دردناک و غمناک که ممکن است برای خواننده شگفت انگیز و ناباورانه باشد .

( حماسه و تاریخ )

جلال خالقی مطلق

دانشگاه هامبورگ

گاه هسته اصلی حماسه رویدادی تاریخی است. کسی یا کسانی در نبردی از خود دلیری و از جان گذشتگی نشان می دهند. سپس آن واقعه بر سر زبان مردم می افتد و با گذشت زمان شاخ و برگ می گیرد و تبدیل به روایت یا داستانی حماسی می شود که گاه در عناصر زمان و مکان و اشخاص و غیره دگرگونیهایی می یابد و به کلی از هسته اصلی تاریخی خود دور می شود. ولی در هرحال ، اصل حماسه را رویداد تاریخی حماسه زا تشکیل داده است. لیکن همیشه چنین نیست. بلکه گاه حماسه اصلاً ریشه تاریخی ندارد ، و اگر دارد ، به کلی تهی از عنصر حماسی است یا چه بسا که عنصری ناحماسی نیز در خود داشته باشد و تنها ، براثر برخی کژفهمی ها یا ضروریات ، پرورد حماسی یافته است. چنین می نماید که در شاهنامه روایت نبرد رستم با سعد از این گونه دوم باشد.

شکوه فردوسی و شاهنامه سخت به یکدیگر وابسته است . اگر فردوسی راه و روشی جزسرودن حماسه ی ملی برمیگزید ، به این گستردگی بزرگ دست نمی یافت ، و اگر حماسه ی ملی ایران ، سراینده ای جز فردوسی داشت ، این همه سزاوار بزرگداشت ، گرامیداشت و نقد وکاوش نبود . برهان روشن برای این سخن ، شاعران حماسه سرای دیگر و حماسه هایی جز شاهنامه است . هیچ کدام ، شایستگی و بایستگی شاهنامه و فردوسی را نداشته اند .
جنبش نیاز به سرودن و به یکدیگر پیوستن داستانهای حماسی ایران ، پس از تازش تازیان به ایران ، شدت بیشتری گرفت . حماسه ی ملی باید به زبانی استوار در هم می آمیخت تا از این آمیزه ، با رویی بلند و نیرومند بنا گردد ، تا آبرو و منش ویژه ی ایرانی که دستخوش تازش شده بود ، در امان بماند . این بایستگی وقتی چهره ی آشکارتری از خود نشان می دهد که صاحب مقامی ایرانی ، از ایرانی بودن خود اظهار شرمساری می کند .

خرد؛ خرد فردوسی

نوشته شده توسط مدیریت

سخنان دکتر فردریکو مایور، مدیرکل سازمان جهانی یونسکو در کنگره بزرگداشت فردوسی- دی ماه ۱۳۶۹

حضور رییس جمهوری، آقایان وزرا و سفرای اعزام، خانم ها و آقایان
به نام خداوند جان و خرد
شاهنامه، این اثر ادبی فناناپذیر، با چنین شکوهی آغاز می‌شود. در این اثر جاودانه بی‌درنگ در پی ستایش پروردگار، در همان نخستین صفحه به ابیاتی برمی خوریم که دمی ما را سرگشته و شگفت‌زده برجای می‌گذارد، زیرا که با شیوه‌ای نامنتظر، با ستایش خرد روبرو می شویم.
آیا چنین چیزی در خور تصور است؟ هزار سال پیش، قبل از رنسانس غرب، سده‌ها پیش از قرن هجدهم، قرن روشنگری، پیش از تولد دکارت و تولد ولتر،‌ یک شاعر ایرانی، فراتر از هرچیز، اندیشه و خرد را ستوده است. شاعر ایرانی، این ستایش را با چنان باور و با چنان شور و شرری بیان می‌کند که خواننده را بی‌اختیار شیفته خرد می‌سازد.
خرد بهتر از هرچه ایزد بداد                         ستایش خرد را به از راه داد


خرد  رهنمای    و   خرد دلگشای                   خرد دست گیرد به هر دو  سرای
از او شادمانی، از اویت غم است                   از اویت فزونی، ازویت کم   است

ابتدا
قبلی
1
صفحه 1 از 2

جستارها

همراهان

گوناگون

نگاه

رنجهای جاویدان

کورش جوادی

 

به مناسبت آغاز بكار باشگاه شاهنامه پژوهان ايران

نميرم از اين پس كه من زنده ام                                     كه تخم سخن را پراكنده ام
ايران را باشگاه شاهنامه پژوهشي خواهيم كرد.


ايران سرزمين شگفت انگيزيست نه براي آب و هواي دلربايش ، نه براي طبيعت بي همتايش ،‌نه براي شهرهاي بي شمارش ، نه براي رازها ، اسرار و فرهنگ ماندگارش ، كه همه اينها خوب است و نيك ، اما ايران شگفت انگيز است به خاطر مردمانش ، مردماني كه در دوران پرفراز و نشبب تاريخ كهن اين سرزمين با تازشهاي بيگانگان و سختيهاي بسيار روبرو بوده اند ،‌رنجها كشيده اند ، رنجهاي بسيار ، ...

ادامه مطلب